درباره معرفیکننده در مادیا
صاحب محتوامدیر فنی دپارتمان طراحی فراکُد مهندسین مشاور بهتاب · PBD.ir
صفحه معرفیکننده در مادیا و همهٔ محتواهاSeismic Resilience and Repairability-Based Design in Appendix 11 of the Fifth Edition of Iranian Standard No. 2800

اطلاعات قطعی برای برنامهریزی حضور شما
شروع رویداد
یکشنبه، ۸ آذر ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۰۰
پایان
سهشنبه، ۱۰ آذر ۱۴۰۵، ساعت ۲۰:۰۰
شیوه برگزاری
آنلاین
برگزارکننده
سازمان نظام مهندسی ساختمان استان گلستان
ساعتها بر اساس منطقهٔ زمانی Asia/Tehran نمایش داده میشوند.
افزودن به تقویمجزئیات برنامه، موضوعات مورد بحث و آنچه برگزارکننده برای شرکتکنندگان آماده کرده است.
تابآوری لرزهای و طراحی مبتنی بر تعمیرپذیری در پیوست ۱۱ ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰
پیشینه شکلگیری پیوست یازدهم؛ از پیشنهاد دفتر مقررات ملی تا نسخه نهایی استاندارد ۲۸۰۰
یکی از مهمترین تحولات مفهومی ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰، افزوده شدن پیوست یازدهم با عنوان «افزایش تابآوری لرزهای ساختمان» است. این پیوست در پیشنویس ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰، منتشرشده در اسفند ۱۴۰۳، وجود نداشت و موضوع تابآوری لرزهای، تعمیرپذیری و اقتصاد پس از زلزله در قالب یک پیوست مستقل مورد توجه قرار نگرفته بود.
در ۲۷ اسفند ۱۴۰۳، پروژه رسمی «نقدهای بنیادین به ضوابط پیشنویس ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ با رویکرد اولین گام به سمت تابآوری لرزهای» در دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی آغاز شد. مدیریت فنی این پروژه بر عهده مهندس جواد قدرتی ینگجه، مدرس وبینار حاضر، قرار داشت.
هدف پروژه، بررسی بنیادین ضوابط طراحی لرزهای کشور با بهرهگیری از پژوهشهای معتبر، تجربیات زلزلههای بزرگ جهان، مطالعات تطبیقی آییننامههای بینالمللی و ارزیابی پیامدهای فنی و اقتصادی ضوابط طراحی ساختمان بود.
در این مطالعات، علاوه بر موضوعات متعارفی همچون ایمنی جانی و جلوگیری از فروریزش، مباحث کنترل آسیب، تعمیرپذیری اعضای سازهای، بازیابی کاربری، هزینه چرخه عمر ساختمان و خسارات اقتصادی ناشی از زلزله نیز در تدوین پیشنهادهای اصلاحی مورد توجه قرار گرفت.

دانلود گزارش فنی 353 صفحه دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان
نتایج این پروژه در تیر ۱۴۰۴ در قالب دو سند اصلی، شامل گزارش فنی ۳۵۳ صفحهای و سند ۴۲ صفحهای مشتمل بر ۱۵ پیشنهاد اصلاحی، با تألیف و تدوین جواد قدرتی ینگجه نهایی شد.

دانلود گزارش 15 عدد پیشنهاد اصلاح برای پیشنویس ویراش پنجم استاندارد 2800
در میان این پیشنهادها، پیشنهاد شماره ۱۵ به تدوین پیوستی مستقل با عنوان «ضوابط طراحی ساختمانهای تعمیرپذیر (پیوست اختیاری)» اختصاص داشت. متن اولیه این پیوست در صفحات ۴۰ تا ۴۲ سند پیشنهادهای اصلاحی ارائه شده بود و مجموعهای از معیارهای کمی و محاسباتی را برای کاهش آسیب و افزایش تعمیرپذیری ساختمانهای بتنآرمه پیشنهاد میکرد.
کنترل حداقل شاخصهای ستون و دیوار، استفاده از سیستمهای سازهای با سختی جانبی مؤثر، محدودیت تغییرمکان نسبی طبقات، کنترل نیروهای محوری و برشی اعضا و توجه به آرایش سیستم باربر جانبی، از جمله محورهای این پیشنهاد بودند.
در تاریخ ۴ مرداد ۱۴۰۴، گزارش فنی و مجموعه ۱۵ پیشنهاد اصلاحی طی مکاتبه رسمی معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی به مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ارسال شد تا در فرایند بررسی و نهاییسازی ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ مورد توجه قرار گیرد.

در ادامه این فرایند و پس از بررسیهای کمیته تدوین، پیوست یازدهم با عنوان «افزایش تابآوری لرزهای ساختمان» به نسخه نهایی ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ افزوده شد؛ نسخهای که در ۳ اسفند ۱۴۰۴ به تأیید کمیته دائمی رسید و در ۲۷ اسفند همان سال ابلاغ شد.
البته متن نهایی پیوست یازدهم از نظر دامنه و نوع ضوابط با پیشنهاد اولیه تفاوتهایی دارد. پیشنهاد شماره ۱۵ بر معیارهای کمی و قابل کنترل طراحی ساختمانهای متعارف بتنآرمه متمرکز بود؛ درحالیکه پیوست مصوب، چارچوب گستردهتری از رویکردهای افزایش تابآوری لرزهای را معرفی میکند و تمامی معیارهای کمی پیشنهاد شده را به همان صورت در بر نمیگیرد.
با این حال، ورود این پیوست به استاندارد ۲۸۰۰، جایگاهی رسمی برای طرح موضوعاتی نظیر کنترل آسیب، تعمیرپذیری، بازیابی کاربری و اقتصاد چرخه عمر در مقررات طراحی لرزهای کشور فراهم کرده است.
پیشینه این فرایند، مستندات پروژه دفتر مقررات ملی، مکاتبات رسمی وزارت راه و شهرسازی و مقایسه پیشنهادهای اولیه با ضوابط نسخه نهایی، در مقاله «از نقدهای بنیادین تا بازنگری ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰» به قلم جواد قدرتی ینگجه تشریح شده است.
مطالعه مقاله و بررسی مستندات پیشینه تدوین پیوست یازدهم استاندارد 2800
تجربه زلزلههای بزرگ نشان داده است که رعایت حداقل ضوابط طراحی لرزهای و جلوگیری از فروریزش ساختمان، الزاماً به معنای محدودماندن خسارات اقتصادی یا امکان بازگشت سریع ساختمان به بهرهبرداری نیست.
بسیاری از ساختمانها پس از زلزله همچنان پابرجا میمانند، اما شدت آسیب اجزای سازهای و غیرسازهای، تغییرشکلهای ماندگار، هزینه بالای تعمیر یا مدت طولانی توقف بهرهبرداری میتواند استفاده مجدد از آنها را با محدودیتهای جدی مواجه کند.
زلزله سال ۲۰۱۱ کرایستچرچ نیوزیلند و زلزله سال ۲۰۲۳ قهرمانماراش ترکیه، از جمله تجربیاتی هستند که اهمیت بررسی پیامدهای اقتصادی و عملکردی زلزله را در کنار ایمنی جانی آشکار میکنند.
در چنین شرایطی، ارزیابی عملکرد ساختمان باید علاوه بر احتمال فروریزش، میزان آسیب، امکان تعمیر، هزینه بازسازی و مدت زمان بازیابی کاربری را نیز در بر گیرد.
پیوست یازدهم ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰، با طرح موضوع افزایش تابآوری لرزهای، سه رویکرد اصلی را برای ارتقای عملکرد ساختمانها معرفی میکند:
۱. استفاده از ضوابط سختگیرانهتر طراحی: افزایش مقاومت و سختی جانبی، کاهش نامنظمیهای سازهای و کنترل مؤثرتر تغییرمکانهای نسبی طبقات، با هدف کاهش آسیبهای لرزهای.
۲. طراحی پیامدمبنا و مدیریت هزینه چرخه عمر: ارزیابی پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و عملکردی زلزله، از جمله هزینه تعمیر، مدت توقف بهرهبرداری و زمان بازیابی کاربری، در انتخاب راهکارهای طراحی.
۳. استفاده از سیستمهای سازهای تعمیرپذیر: بهرهگیری از سامانههای دارای اجزای قابلتعویض، سیستمهای برگشتپذیر، سازههای دارای حرکت گهوارهای و فناوریهایی نظیر جداسازی لرزهای.
اهمیت این رویکردها در پیوند میان عملکرد لرزهای ساختمان و پیامدهای واقعی زلزله است. انتخاب سیستم سازهای، میزان سختی جانبی، ظرفیت تغییرشکل اعضا و نحوه کنترل آسیب میتواند علاوه بر ایمنی، بر هزینه تعمیر و مدت بازگشت ساختمان به بهرهبرداری نیز اثر بگذارد.
با وجود این تحول، پیوست یازدهم عمدتاً ماهیتی توصیهای و اختیاری دارد و هنوز معیارهای کمی جامعی برای تضمین سطح مشخصی از تعمیرپذیری یا زمان بازیابی کاربری ساختمانهای متعارف تعیین نمیکند.
ازاینرو، شناخت مبانی علمی این پیوست، بررسی محدودیتهای آن و آشنایی با روشهای مهندسی کنترل آسیب، برای استفاده مؤثر از رویکردهای معرفیشده اهمیت ویژهای دارد.
وبینار آموزشی «تابآوری لرزهای و طراحی مبتنی بر تعمیرپذیری در پیوست ۱۱ ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰» با هدف تبیین مبانی علمی و مهندسی این پیوست و بررسی معیارهای دستیابی به ساختمانهای کمآسیب و تعمیرپذیر برگزار میشود.
در این دوره، ارتباط میان سطح خطر لرزهای، پاسخ سازه، شدت آسیب، ظرفیت تعمیرپذیری، زمان بازیابی و هزینه تعمیر در چارچوبی منسجم بررسی خواهد شد.
یکی از موضوعات اساسی وبینار، تفاوت میان تعمیرپذیری سازهای و بازیابی کاربری ساختمان است. تعمیرپذیری سازهای به نوع و شدت آسیب اجزای اصلی ساختمان و امکان بازگرداندن آنها به شرایط قابل قبول مربوط میشود. بازیابی کاربری، عملکرد مجموعه ساختمان شامل سازه، اجزای غیرسازهای، تأسیسات، تجهیزات و سایر الزامات استفاده مجدد را در بر میگیرد.
بخش مهمی از دوره به تعیین حدود تغییرشکلهای تعمیرپذیر در ساختمانهای بتنآرمه اختصاص دارد. در این بخش، رابطه میان دریفت طبقه، تغییرشکل ماندگار، آسیب اعضای سازهای و تصمیمگیری درباره تعمیر یا تخریب ساختمان بررسی میشود.
همچنین، نقش انتخاب سیستم مقاوم جانبی در دستیابی به تعمیرپذیری مورد توجه قرار خواهد گرفت. تأثیر سختی، مقاومت و ظرفیت تغییرشکل، مقایسه عملکرد قابهای خمشی و سیستمهای دیواری، نقش دیوارهای بتنآرمه در کنترل دریفت و تفاوت راهکارهای طراحی ساختمانهای کوتاه، میانمرتبه و بلند، از موضوعات اصلی این بخش است.
در ادامه، تجربه آییننامههای پیشرو و شواهد میدانی زلزلههای بزرگ کشورهای ژاپن، شیلی، نیوزیلند، ترکیه، ایالات متحده و سایر کشورها بررسی خواهد شد تا ارتباط میان ضوابط طراحی و عملکرد واقعی ساختمانها روشن شود.
بخش پایانی وبینار نیز به اقتصاد پس از زلزله اختصاص دارد. در این بخش، هزینه اولیه احداث ساختمان در کنار هزینه تعمیر و بازسازی، خسارات اجزای غیرسازهای، توقف بهرهبرداری و زمان بازیابی کاربری ارزیابی میشود.
هدف نهایی دوره، ارائه چارچوبی مهندسی برای ارتباط میان ایمنی جانی، کنترل آسیب، تعمیرپذیری، بازیابی کاربری و اقتصاد چرخه عمر ساختمان و تبیین جایگاه این مفاهیم در توسعه ضوابط طراحی لرزهای کشور است.
۱. تحول اهداف طراحی لرزهای؛ از ایمنی جانی تا تعمیرپذیری و بازیابی کاربری
۲. مبانی طراحی مبتنی بر تعمیرپذیری و حدود آسیب قابل تعمیر اجزای بتنآرمه
۳. معیارهای کمی تعمیرپذیری؛ از آسیب عضو تا دریفت و تغییرشکل ماندگار ساختمان
۴. انتخاب سیستم سازهای مناسب برای دستیابی به تعمیرپذیری و کنترل آسیب
۵. تجربه آییننامههای پیشرو و شواهد میدانی حاصل از زلزلههای شدید اخیر
۶. اقتصاد پس از زلزله و ارتباط آن با تعمیرپذیری، بازیابی کاربری و تابآوری لرزهای
مدرس: مهندس جواد قدرتی ینگجه
مدیر فنی پروژه «نقدهای بنیادین به ضوابط پیشنویس ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ با رویکرد اولین گام به سمت تابآوری لرزهای» در دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی؛
متخصص حوزه تعمیرپذیری و تابآوری لرزهای.
برگزارکننده: کمیته آموزش سازمان نظام مهندسی ساختمان استان گلستان

ادامهٔ کاوش
معرفی صاحب این محتوا، آثار دیگر او و پیشنهادهای همموضوع از دیگر ناشران؛ هر گروه مستقل و بدون تکرار.
مدیر فنی دپارتمان طراحی فراکُد مهندسین مشاور بهتاب · PBD.ir
صفحه معرفیکننده در مادیا و همهٔ محتواهاآثار دیگری که این نویسنده، مترجم یا سخنران در مادیا دارد (از هر ناشری)
کتابخونه
مقالهخونه
آموزشخونه
کتابخونه
مقالهخونه
رویدادخونه
آموزشخونه
کتابخونه
مقالهخونه
رویدادخونه
کتابخونه
مقالهخونه
رویدادخونه
کتابخونه
مقالهخونه
رویدادخونه
کتابخونه
مقالهخونه
رویدادخونه
کتابخونه
مقالهخونه
رویدادخونه
کتابخونه
مقالهخونه
رویدادخونه
مقالهخونه
مقالهخونه
مقالهخونه
مقالهخونه
رویدادخونه
رویدادخونه